s-wyszynski-cytat

Pamięć z kamienia

FelcioPrzy głównej alei na cmentarzu pryz ulicy Mikołaja Kopernika w Łomży jest nagrobek z zatartym napisem: „Ś.p. Felcio Szumański. Urodzony 28 marca 1879 r. Umarł 24 lutego 1887 r.” Felcio był synem notariusza Wiktora Szumańskiego, który wpisał się w historię Łomży.

Szumański skończył prawo w Szkole Głównej w Warszawie. Tam pracował 10 lat i w 1879 r. z żoną Marią przeprowadził się do Łomży. Tu był nie tylko notariuszem, ale także aktywnym organizatorem życia społecznego i kulturalnego. Szumański współorganizował Towarzystwo Straży Ogniowej Ochotniczej w Łomży. Naczelnikiem strażaków ochotników został miejscowy aptekarz Ludwik Tocka, a jego zastępcą notariusz Szumański. On też powołał w 1882 r. Towarzystwo Dobroczynności, którym kierował przez pierwsze pięć lat. Wówczas ofiarował własne pieniądze na zorganizowanie w mieście domu starców. Dzięki jego staraniom dom powstał w budynku przy ulicy Polowej, podarowanym na ten cel przez Juliana Kisielnickiego z Kisielnicy. Szumański dążył do rozwoju gospodarki i przedsiębiorczości w mieście. W tym celu ze znanym i szanowanym w Łomży adwokatem Marianem Śmiarowskim oraz z prawnikiem Michałem Korolcem powołali w 1884 r. Kasę Pożyczkową Przemysłowców Łomżyńskich. Kasa skupiała przedsiębiorców, rzemieślników, sklepikarzy.

Wiktor Szumański w historii Łomży zapisał się także jako twórca pierwszego regionalnego ogólnoinformacyjnego tygodnika „Echo Łomżyńskie” . Pismo ukazywało się od stycznia 1882 r. Publikowało informacje z Łomży, korespondencje z miast guberni łomżyńskiej, wiadomości z kraju i świata. Do „Echa” pisał etnograf z Jeżewa Zygmunt Gloger. W tygodniku była rubryka z ogłoszeniami. Ze względu na liczne obowiązki zawodowe i społeczne Szumański nie miał czasu zajmować się pismem. Kierowanie nim powierzył kasjerowi w Kasie Pożyczkowej, absolwentowi Szkoły Głównej w Warszawie Edmundowi Cabertowi. On wydawał gazetę dwa lata. Po półrocznej przerwie Wiktor Szumański podjął próbę wznowienia „Echa”. Wówczas sprowadził z Warszawy literata Juliana Laskowskiego i jemu powierzył redagowanie tygodnika. Wierzył, że gazeta będzie wychodzić, bo Laskowski miał dziennikarskie doświadczenie, współpracował z gazetami warszawskimi. Ale „Echo” prawdopodobnie ukazywał się tylko do jesieni 1884 r.

Czternaście lat później na łomżyńskim rynku prasowym pojawiły się „Echa Płockie i Łomżyńskie”. Wiktor Szumański zamieszczał w nich artykuły publicystyczne. Jego krytyczny wywód, dotyczący inteligencji na prowincji, wywołał ożywioną dyskusję nie tylko na łomżyńskich salonach. Notariusz zalicza do inteligencji lekarzy, adwokatów, rejentów, techników, sędziów, inżynierów. Pisał o nich: „Nauce i do tego wyższej nauce, zawdzięczają swój byt i znaczenie społeczne. Jednakże znakomita ich większość zapomina o niej, z chwilą otrzymania dyplomu. Uważają go bowiem, jakby np. za wyjątkowego rodzaju krowę, pasioną do czasu egzaminacyjnemi pracami, pod warunkiem, aby już potem, jeżeli nie bez żadnego pożywienia, to przy mikroskopijnych porcjach – ciągle mleko dawała”.Autor wytykał inteligencji lenistwo, brak dokształcania się, nie sięgania po fachowe pisma, popadanie w rutynę zawodową, spędzanie czasu wolnego na kartach, albo spotkaniach towarzyskich, po których następnego dnia chorują. A te rozrywki, jak pisał, prowadziły do tego, iż z „całej naukowości jedynie im tytuł pozostaje”.

Wiktor Szumański powrócił do Warszawy po dwudziestu latach i tam zmarł w 1903 r. Maria i Wiktor, oprócz Felcia, który zmarł w wieku ośmiu lat, mieli jeszcze jednego syna Stefana. Urodził się w Łomży w 1881 r., skończył politechnikę lwowską, w stopniu majora służył w armii polskiej w 1920 r. Do wybuchu drugiej wojny mieszkał w Warszawie, był prezesem Polsko-Amerykańskiej Izby Handlowo-Przemysłowej, którą sam założył.

Maria Tocka

Zdjęcie „Felcio” – Nagrobek Felcia Szumańskiego na łomżyńskim cmentarzu

SALONIK WYDAWNICZY

Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej
ul. Sienkiewicza 8

Zapraszamy
codziennie od 8.00-15.00

JEDYNA W REGIONIE BAZA WYDAWNICTW O ŁOMŻY
I ZIEMI ŁOMŻYŃSKIEJ

1procencik

Dziękujemy Wszystkim,
którzy przekazali w swoim rocznym zeznaniu podatkowym swój jeden procent na rzecz Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej.

Free business joomla templates