130 lat temu, w leśniczówce Bogdanowo nieopodal Zbójnej pod Łomżą przyszedł na świat Bodan Winiarski – późniejszy autorytet międzynarodowy w dziedzinie prawa, przewodniczący Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w Hadze. Znany był przede wszystkim z niezwykłego umiłowania ziemi rodzinnej. Dał temu wyraz w autobiograficznej powieści „Nad Pissą, Wissą i Narwią”, wydanej przez Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej po raz pierwszy w 1965 roku. Nakład błyskawicznie zniknął z księgarskich półek, podobnie jak II wydanie książki z 1999 roku. Czytelnicy wielokrotnie pytali w Towarzystwie Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej o to wydawnictwo. Postanowiliśmy spełnić ich życzenie. III wydanie książki prof. Bohdana Winiarskiego, w 130 Jego urodziny – jako reprint wydania pierwszego - „Nad Pissą, Wissą i Narwią” stało się faktem. W ciągu pierwszych dni do Czytelników trafiło już ponad 600 egzemplarzy! Książkę można kupić w TPZŁ, na Sienkiewicza 8.
We wstępie do wydania trzeciego, czytamy min.: "Prof. Bohdan Stefan Winiarski w liście do dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki w Łomży napisał:
„(...) Zaufaniem Trybunału Międzynarodowego powołany na stanowisko jego Prezydenta zwracam się z myślą do początków drogi, która mnie doprowadziła do tej najwyższej międzynarodowej godności prawniczej. Więc naprzód dom – dom w znaczeniu rodziny, bo ojczystego dachu nad głową nigdy nie miałem – dom tedy skromny, często w niedostatku, ale czysty, uczciwy, mocny wzajemnym przywiązaniem rodziców i dzieci. Potem Łomża i Ziemia Łomżyńska, gdzie się żyło według pionu etycznego ojców i dziadów i z powietrzem wdychało nakazy honoru i służby krajowi. I wreszcie szkoła.
Za moich czasów – ukończyłem gimnazjum w 1903 r. – była to szkoła obca nam językiem i duchem, ale dała podstawy wiedzy na całe życie, a wychowywało nas rodzime otoczenie. Wiedzieliśmy, że ten charakter szkoły był czymś przemijającym, że w istocie była ona dalszym ciągiem zasłużonych Szkół Łomżyńskich i niedługo mogła obchodzić trzechsetlecie swego istnienia (...) Naprzód jako szkoła jezuicka, później pijarska, potem wojewódzka podwydziałowa, powiatowa następnie Gimnazjum, potem Gimnazjum rosyjskie i wreszcie znowu Szkoła polska, uczyła i wychowywała bez przerwy niezliczone pokolenia młodzieży łomżyńskiej. Od Szczuczyna po Nur i od Brańszczyka po Tykocin. (...)”
List ten datowany w Hadze 20 kwietnia 1961 roku jest bardzo wyrazistym dowodem przywiązania do ziemi rodzinnej i najchlubniejszych tradycji narodowych. Oryginał tej korespondencji przechowywany jest skrupulatnie w Muzeum Szkolnym I LO im. Tadeusza Kościuszki, jako cenny ślad po jednym z najwybitniejszych absolwentów.
Ten wielce zacny człowiek, profesor prawa międzynarodowego, polityk i dyplomata, a nade wszystko wierny patriota, w 1965 roku opublikował swoją – jak sam nazwał – sentymentalną podróż w książce „Nad Pissą, Wissą i Narwią”. Ukazanie się tej książki było poprzedzone wieloma staraniami pierwszego prezesa Zarządu Głównego TPZŁ Edwarda Ciborowskiego, jego współpracowników a także przyjaciół autora, wśród nich prof. Piotra Bańkowskiego. Zabiegi te zaowocowały sukcesem w postaci pięknego wydania zrealizowanego przez Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak” w Krakowie.
Przypadająca w 1999 roku 115. rocznica urodzin i 30. rocznica śmierci Prof. Bohdana Winiarskiego stały się przyczynkiem do przypomnienia tej wybitnej postaci i drugiego wydania „Nad Pissą, Wissą i Narwią”, które poszerzone zostało o refleksje, napisane przez przedstawicieli najbliższej rodziny Profesora, a także fotografie obrazujące Jego życie i pracę. A że dziś na półkach księgarskich publikacji tej już nie uświadczysz, stąd Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej postanowiło przypomnieć ją współczesnym pokoleniom po raz trzeci.
Łomża pamięta o jednym z najwybitniejszych swoich synów. Świadczy o tym m.in. tablica poświęcona Jego pamięci w Katedrze, popiersie Profesora przed siedzibą banku przy ul. Dwornej a także ulica nosząca Jego imię. Książka którą trzymacie Państwo w rękach, wydana w 130. rocznicę urodzin Autora, niech także będzie takim dowodem”.
Rzeczywiście to książka niezwykła. Wciąga każdym swoim zdaniem, każdym precyzyjnie użytym przez Autora słowem, nadzwyczaj ciepła w obserwacji świata, zwłaszcza w latach dziecięcych, ale pełna też mądrych refleksji o życiu. Wspaniała wyprawa w czasy, które kiedyś przeżywał także każdy z nas, gdzieś tam w swojej Małej Ojczyźnie. To powrót do lat, przyjaciół i miejsc napiękniejszych, którymi cieszymy się się tylko raz w życiu, powrót „do czegoś co już nie wróci i czego tak żal ogromnie...”
Warto też wiedzieć, że ksiązka zawiera wiele unikalnych zdjęć prof. Bohdana Winiarskiego z różnych etapów Jego życia. Została wydana bardzo starannie, z zachowaniem oryginalnej szaty graficznej, w twardej oprawie.
Książka Winiarskiego, mimo że od pierwszego jej wydania upłynęło już prawie pół wieku jest najwspanialszym przykładem na to, że to, co sercem jest pisane nie starzeje się, zachowuje świeżość, młodzieńczą werwę i jest ciągle bliskie. Jak prawdziwy Przyjaciel.


